![](/static/img/logo-myk-gundem.png)
"20 Temmuz varlık ve yokluk arasındaki en önemli tarih"
19 Temmuz 2024
Tatar, Kıbrıs Türk mücadele tarihinde dönüm noktalarından biri olan 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nın “varlık ve yokluk arasındaki en önemli tarih” olduğunu, Harekat, sayesinde bugün Kıbrıs Türk halkının özgür yaşadığını vurguladı.
![ZgotmplZ](https://mykibris.s3.eu-central-1.amazonaws.com/md/19724uzbYmbA0_an-tatar-roportaji-fotolar-6-.jpg)
Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, 20 Temmuz 1974 Barış Harekatı’nın 50’inci yıl dönümü dolayısıyla Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) konuştu; harekata giden süreci, harekatın Kıbrıs Türk mücadele tarihi ve Türkiye için önemini anlattı, 1974’te 14 yaşında bir genç olarak 20 Temmuz sabahı başlayan Barış Harekatı’na dair anılarını paylaştı.
“KIBRISLI TÜRKLER, KIBRIS CUMHURİYETİ’NİN EŞİT KURUCU ORTAĞIYDI”
Tatar, Zürih ve Londra antlaşmaları ile Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum taraflarının eşit kurucu ortaklığına ve Türkiye, Yunanistan ve İngiltere’nin garantisine dayalı Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kurulduğunu anımsatarak, 1960 anlaşmalarının önemine işaret etti:
“İşte, Kıbrıs Cumhuriyeti bu kadar önemli bir devletti, çünkü Kıbrıslı Türkler Kıbrıs Cumhuriyeti’nin eşit kurucu ortağıydı. Bu ‘eşit kurucu ortak’ statüsü çok önemlidir, ama bundan daha da önemlisi; Türkiye’nin garantörlüğü idi. Garanti ve İttifak Anlaşmaları uyarınca Türkiye Cumhuriyeti’ne tek taraflı müdahale hakkı verildi.”
“BARIŞ HAREKATI: KIBRIS TÜRKLER İÇİN DÖNÜM NOKTASI”
“1960’lardan 1974’e kadar giden süreçte, Kıbrıslı Türklerin mezalime karşı direnebilmesi çok önemliydi” diyen Cumhurbaşkanı, 15 Temmuz 1974’te Yunan cuntasının Kıbrıs’ta yaptığı darbeyi takip eden 20 Temmuz günü başlatılan Barış Harekatı’nın Kıbrıslı Türkler için “dönüm noktalarından biri” olduğunu söyledi.
Tatar, “Yunan cuntasının desteğiyle Kıbrıs’taki iş birlikçilerinin adayı Yunanistan’a bağlamak amacıyla Makarios'a karşı darbe yaptığını, bunun üzerine Türkiye’nin sessiz kalmayarak ve uluslararası antlaşmalardan doğan garantörlük hakkını kullanarak, Kıbrıslı Türklerin güvenliğini sağlamak amacıyla 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs’a karadan, denizden ve havadan olmak üzere üçlü bir harekat başlattığını” anlattı.
“KKTC’nin kuruluşunun 41’inci ve Kıbrıs Barış Harekatı’nın 50’nci yıl dönümünü kutladığımız bu günlerde, artık Doğu Akdeniz’deki dengeler tekrar bizim de istediğimiz bir şekilde şekillenebilmiştir.” diyen Tatar, Kıbrıs Barış Harekatı'nın, Kıbrıs Türklerinin can ve mal güvenliği için çok anlamlı olduğunu, ama aynı zamanda Türk-Yunan dengesinin korunmasında ve bu coğrafyaya istikrarın getirilmesi bakımından da çok önemli olduğunu kaydetti.
“Bugün, 50’inci yılında 1974 Barış Harekatı’nın faydalarını görüyoruz,” diyen Tatar, Ukrayna ve Gazze’de olduğu gibi dünyanın farklı bölgelerinde devam eden çatışmalara işaret ederek, “Bundan 20 yıl önce, Annan Planı döneminde, duygusal ve siyasete farklı bakan insanlarımız, ‘bu çağda savaş olmaz’ diyenler, şimdi onlar da bu konularla ilgili suskun.” ifadesini kullandı.
Cumhurbaşkanı, “74’te başarıyla gerçekleştirilen Kıbrıs Barış Harekatı sonucunda, bugün, Kıbrıslı Türkler adanın kuzeyinde kendi devletlerinin çatısı altında onurlu bir yaşamı sürüyor. Adada iki devletin olması Türkiye’nin bölgedeki hak ve hukukuna da büyük katkı yapmaktadır” diyerek, Barış Harekatı’nda şehit düşenlere Allah'tan rahmet, gazilere şükranlarını sundu, halkın 20 Temmuz Bayramını kutladı.
CUMHURBAŞKANI’NIN 20 TEMMUZ ANILARI…
Barış Harekatı’na ilişkin anılarını da paylaşan Cumhurbaşkanı Tatar, 1974’te 14 yaşında bir genç olarak harekatın başladığı 20 Temmuz sabahını şöyle anımsıyor:
“İngiltere’deydim. 1974 Barış Harekatı’ndan bir ay kadar önce, kardeşim Erhan ile birlikte iki amcamın, Sermet Tatar ve Hasan Tatar’ın yanına İngiltere’ye tatile gitmiştim. 20 Temmuz sabahını hiç unutmuyorum: Sofada yatıyorum. Sabah saat 03.00 gibi (İngiltere saati) telefon çaldı. Telefonda, amcalarımın tanıdığı Asım Bey, ‘asker Kıbrıs’a çıkarma yaptı’ dedi. Yerimden zıpladım, evdeki herkesi kaldırdım. ‘Asker Kıbrıs’a çıktı, gazamız mübarek olsun’ şeklinde bir şeyler söylediğimi hatırlıyorum… O şekilde amcalarımla bunu paylaştım, hepimiz çok mutlu olduk çünkü 15 Temmuz’dan sonra bir şeyin olabileceğini biliyorduk, bekliyorduk. Hatta, dönemin Türkiye Başbakanı Bülent Ecevit, Dışişleri Bakanı James Callaghan ile görüşmek üzere İngiltere’ye gelmişti. Biz de amcalarım ve diğer bazı ileri gelenler, Callaghan’ın kapısına gidip orada bu görüşmeleri izlemiştik. Ecevit, Callaghan ile görüşmesinde İngiltere'ye ortak müdahale teklifinde bulunmuştu. Ecevit ve Yardımcısı Necmettin Erbakan, İngiltere'nin olumsuz cevap vermesi üzerine Türkiye garantörlük hakkını kullanarak Kıbrıs Barış Harekatı’nı başlatmıştı.”
İsmet İnönü ve Süleyman Demirel hükümetleri zamanında TBMM’den Kıbrıs’a müdahale yetkisi aldığını fakat ABD’nin girişimleriyle bunun engellendiğini anımsatan Tatar, Ecevit ve Erbakan’ın kararlılık göstererek Türk askerinin adaya çıkması talimatını verdiğini söyledi ve bunun önemine işaret etti:
“Bir kez daha ertelenseydi o zaman bir sonraki çıkarmada burada herhangi bir Türk bulamayacaklardı, çünkü hepimizi katledeceklerdi. Harekat 1965 ve 1967’de birkaç kez ertelendi ama iyi ki 1974 Barış Harekatı gerçekleştirildi çünkü bir sonraki adım Türkleri katletmekti. Bu da açık ve net idi: daha sonra belgeler ortaya çıktı, Akritas planında hep bunlar yazıyordu.”
“O ZAMAN DUYGULARIMIZ DORUKTAYDI…”
Kıbrıs’ta harekatın başladığı haberinin ardından amcasının evinde “büyük bir coşku ve heyecanın” yanı sıra “endişenin” de hakim olduğunu anımsayan Tatar, şunları söyledi:
“O zaman duygularımız doruktaydı. Keşke, biz de Kıbrıs’ta olabilseydik ve o coşkuyu, Türk askerlerinin Kıbrıslı Türklerle kucaklaşmasını yaşayabilseydik ama maalesef biz orada kısıldık. Babam, nenem ve dedem Kıbrıs’taydılar. Haberleşmeye çalıştık, ama o yıllarda telefon edebilmek için postayı arardınız, sizi postaya çağırırlardı ve oradan görüşme yapardınız. Büyük bir endişe ve özlem içerisindeydik.”
Tatar, 20 Temmuz gecesi “büyük heyecan” yaşadıklarını da anlatarak, şunları söyledi:
“20 Temmuz gecesi çok heyecan yaşadık. Acaba, Güney’deki Türklere ne oluyor, ne bitiyor, hep bunun gailesini yaşadık. 14 Ağustos’ta Muratağa, Sandallar ve Atlılar katliamları oldu. Güney’deki köylerde de çok hadiseler oldu. Limasol’da kamplarda esir alınan Kıbrıslı Türkler tutuldu. Tüm bunları Londra’dan duyduk ve büyük heyecan yaşadık. ‘Asker yetişebilecek mi?’ diye endişe içinde bekledik. 2-3 gece hiç uyumadık çünkü harekat ta ki zemin bulsun 2-3 gün geçti” dedi.
"İNGİLİZ BASININDA BÜYÜK YANKI UYANDIRDI: TURKİSH TROOPS ON THE İSLAND"
Barış Harekatı’nın İngiliz basınına nasıl yansıdığına ilişkin olarak Tatar, harekatın başlamasının büyük yankı uyandırdığını, “Turkish troops on the island” (“Türk askeri Ada’da”) başlıklı haberlerle duyurulduğunu söyledi.
Harekatın, Londra’da yaşayan Kıbrıslı Türkler arasında nasıl karşılandığına ilişkin Tatar, “Londra’da Kıbrıslı Türkler arasında büyük heyecan vardı. Kıbrıs Türk halkı, İngiltere’de, Londra’da çeşitli kulüplerde, derneklerde buluşup, Kıbrıs’ta ne oluyor ne bitiyor, köylerinde neler olup bittiğini öğrenmeye, haber almaya çalışıyorlardı. Büyük bir dayanışma da vardı. Türk askerinin başarılı bir şekilde bu harekatı gerçekleştirmesi için dua edenler; evladından akrabasından haber alamayan ve bunun gailesini çekenler; sevinç gözyaşı dökenler vardı.” diye konuştu.
“VARLIK VE YOKLUK ARASINDAKİ EN ÖNEMLİ TARİHTİR”
Cumhurbaşkanı Tatar, Barış Harekatı’nın Kıbrıslı Türkler için önemine ilişkin olarak “Varlık ve yokluk arasındaki en önemli tarihtir. 20 Temmuz 1974 Kıbrıs Barış Harekatı olamasaydı tamamıyla Yunan adası olacaktık. Türk askerinin çıkarması çok tarihi, çok önemli bir olaydı. Bugün Dünya tarihinde buna benzer çok ender olay vardır.” ifadelerini kullandı. Tatar, “Harekat kararını almak büyük bir sorumluluktu.” diyerek, Türkiye’nin uluslararası baskılara rağmen “kararlılıkla” harekatı başlatma kararı aldığını yineledi.
“BAĞIMSIZ BİR DEVLET SAHİBİ OLDUK”
Tatar, Barış Harekatı sonucunda Kıbrıs Türk halkının “en önemli” kazanımına ilişkin olarak, “Kıbrıs Türk halkı bağımsız bir devlet sahibi oldu” dedi. Tatar, “20 Temmuz Barış Harekatı ve 14 Ağustos’taki harekatın ikinci aşaması sonucunda, KKTC’nin sınırlarının çizildiğini, Kıbrıs Türk halkının adada kendi bağımsız devletinin sahibi olduğunu ve Türkiye’nin de burada varlığını sürdürebildiğini” vurguladı.
BARIŞ HAREKATI SONRASI OLUŞAN ORTAMDAN GERİ DÖNÜŞ OLASILIĞI
Cumhurbaşkanı Tatar, Barış Harekatı’nın yarattığı ortamdan geri dönmenin mümkün olup olmadığına ilişkin olarak, “Biz, Kıbrıs Türkü, şu anki şartlardan memnunuz. Hem bağımsız devlet sahibiyiz hem de birinci sınıf vatandaş olarak kendi ülkemizde yaşamaya devam ediyoruz” ifadelerini kullandı.
ANNAN PLANI
“Türkiye’nin hem ana vatan hem garantör ülke hem de bölgenin en güçlü ülkesi olarak Kıbrıslı Türklerin arkasında durmaya, sahip çıkmaya devam etmesi önemlidir” diyen Tatar, Annan Planı döneminde yaşananlara işaret ederek, “Annan Planı bizim arzu ettiğimiz bir plan değildi. Annan Planı onaylansaydı bugün Kıbrıs’ta farklı durumlar olacaktı. Hem Rumlar da kuzeye gelip yerleşebileceklerdi hem de Avrupa Birliği içerisindeki farklı birtakım oyunlarla Türkiye, bir süre sonra buradan gidecekti.” dedi.
Tatar, Annan Planı’ndan 20 yıl sonra, şu an Türkiye’nin KKTC’nin iki devletli politikasını güçlü bir şekilde desteklemekte olduğuna işaret etti.
1974 BARIŞ HAREKATI SONRASINDA OLUŞAN ORTAM...
Tatar, Barış Harekatı sonrasındaki ortamdan Kıbrıs Türk halkının “memnun” olduğunu yineleyerek, “Ambargo ve izolasyonlardan dolayı birtakım sıkıntılar olabilir, ama bütün bunlar geçicidir. Önemli olan devlettir, devletin bekasıdır, bağımsızlığımızdır, bağımsızlığın bize kazandırdığı onurdur.” dedi.
Tatar, “Bu konularda taviz söz konusu değildir, çünkü bu milli bir meseledir ve bu meselede Türkiye Cumhuriyeti’nin duruşu çok önemlidir ve bu siyasetin devamı şarttır çünkü AB içerisinde yer alacak federal bir devlet temelinde olası bir çözümde, çoğunluğun azınlığı yöneteceği, Kıbrıslı Türklerin azınlık haklarına sahip olacağı, ‘sıfır asker, sıfır garanti’nin gündeme geleceği bir yapı oluşturulacak. Tek bir gerçekçi çözüm yolu vardır: Kıbrıs’ta bir çözüm olacaksa egemen eşit iki devletin iş birliği ile olması gerekir” şeklinde devam etti.
FEDERAL DEVLETE DAYALI ÇÖZÜM
Tatar, “Federal devlete dayalı bir çözümde, Kıbrıs Türk halkının hiçbir söz hakkı yoktur, çoğunluk azınlığı yönetecektir. Bir tek dedikleri ‘uluslararası hukuka gireceğiz’. Uluslararası hukuka girdiğimizde, belki sporda, ekonomik ilişkilerde Kıbrıs Türkü hak hukuk bulabilir, şimdiki ambargolar üzerimizde olmayabilir ama devletin gidecek ve devletin gittiği için birtakım oyunlarla zaman içerisinde Kıbrıslı Türkleri yok edeceklerinden uluslararası hukuk da hiçbir şeye yaramayacaktır” ifadelerini kullandı.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Bizi Facebook'ta takip edin!
mykibris.com'u Facebook üzerinden takip edin, son paylaşımlardan haberdar olun.
Yorum Yap
Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir.Giriş yapmak için tıklayınız.
Tüm Yorumlar